મહારાષ્ટ્રના નવા સીએમ શિંદેના રડાર પર હવે સેના, એનસીપી આગળ

મહારાષ્ટ્રના નવા મુખ્યપ્રધાન સૌપ્રથમ શિવસેનાની ફાઈલ તેમના પક્ષમાં લેવાનું લક્ષ્ય બનાવી શકે છે અને તેમને મરાઠા પક્ષ તરીકે ઓળખાતી NCP સામે મજબૂત કરી શકે છે.

લગભગ આઠ વર્ષના અંતરાલ પછી એકનાથ શિંદેના રૂપમાં મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન તરીકે જાતિના એક મરાઠા પાછા ફર્યા છે. છેલ્લી વખત તે કોંગ્રેસના પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણ હતા જેમણે સપ્ટેમ્બર 2014 માં રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (NCP) દ્વારા તેમની સરકારને ટેકો પાછો ખેંચી લીધા પછી રાજીનામું આપ્યું હતું. શિંદે અત્યાર સુધીમાં 18 માંથી 10માં મરાઠા મુખ્યમંત્રી છે.

તે શિંદે સતારા જિલ્લાના વતની છે, જે મરાઠાના ગઢમાંના એક છે, તેણે ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની મહારાષ્ટ્ર વિકાસ અઘાડી (MVA) સરકારની અકાળે પરાકાષ્ઠા પછી પ્રભાવશાળી સમુદાયને ચૂપ કરી દીધો છે. રાજ્યના સૌથી મજબૂત મરાઠા નેતા શરદ પવાર એમવીએના આર્કિટેક્ટ હતા. સમુદાયના સભ્યો 'તેમના' માણસની સરકારને તોડી પાડવા બદલ ભાજપથી નારાજ હતા. જો કે, બ્રાહ્મણ દેવેન્દ્ર ફડણવીસ પર શિંદેને પસંદ કરવાના ભાજપના નિર્ણયથી ગુસ્સો ઓગળી ગયો હોય તેમ લાગે છે.

રાજકીય નિરીક્ષકો માને છે કે શિંદે તેના ગઢ એવા પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રમાં એનસીપી કરતાં શિવસેનાને વધુ નુકસાન પહોંચાડશે. આ પ્રદેશમાં NCPનું વર્ચસ્વ સહકારી ક્ષેત્ર, ખાસ કરીને સુગર બેલ્ટમાં તેના ઉપરી હાથ સાથે સીધું જોડાયેલું છે. શિવસેના મજબૂત નેતાની ગેરહાજરીમાં સુસંગત રહેવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે. શિંદે તેમની અંગત ક્ષમતામાં કોઈ સહકારી મંડળી કે બેંક કે મિલને નિયંત્રિત કરતા નથી. જો કે, સહકારી ક્ષેત્રને લગતા તેમના નિર્ણયોની સીધી અસર પ્રદેશમાં શિવસેનાના મેક અથવા તોડ પર પડશે.

મરાઠાવાડામાં, અન્ય મરાઠા ગઢ, હિંદુત્વ તરફ શિંદેનો ઝુકાવ કોંગ્રેસમાં વિરોધીઓને કાબૂમાં રાખવા માટે તેમની તરફેણમાં કામ કરી શકે છે. શિંદે તેમની હિંદુત્વની ઓળખાણ બતાવતા શરમાતા નથી. તે શિવસેનાના નીચલા ક્રમના કાર્યકરોને આકર્ષિત કરી શકે છે જેમને ખાતરી છે કે તેમના નેતા ઉદ્ધવ ઠાકરે હિન્દુત્વની વિચારધારાથી દૂર થઈ ગયા છે.

ઉસ્માનાબાદ, પરભણી, હિંગોલી, ઔરંગાબાદ, નાંદેડ અને બીડ જેવા જિલ્લાઓમાં શિવસેનાની કોંગ્રેસ અને એનસીપી સાથે સીધી લડાઈ છે. જો શિંદે તેમના પુરોગામી ઉદ્ધવ ઠાકરેના ઉસ્માનાબાદનું નામ ધારાશિવ અને ઔરંગાબાદનું નામ બદલીને સંભાજી નગર રાખવાના નિર્ણયને જાળવી રાખશે, તો તેઓ રાજકીય વિરોધીઓ પર ભારે પડવા માટે શિવસેનાના કાર્યકરોને એકત્ર કરી શકશે.

288 સભ્યોની મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં હાલમાં 97 મરાઠા સભ્યો છે. શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સરકારી નોકરીઓમાં સમુદાય માટે અનામતના અમલીકરણ માટે સરકાર પર દબાણ કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ તેઓ સમુદાયના સભ્યોની ટીકાનો સામનો કરી રહ્યા છે. શિંદે સામાજિક અને આર્થિક રીતે પછાત વિભાગ (SEBC) ના લોકો માટે વધારાની પોસ્ટ્સ બનાવવાની જોગવાઈ કરતું બિલ રજૂ કરે તેવી શક્યતા છે. મરાઠાઓ SEBC ના સૌથી મોટા ઘટક છે. જો તે મરાઠાઓની માંગને બે વર્ષ માટે રોકી રાખે તો તેને સંતોષી શકે તો તે તમામ પક્ષોના વિરોધીઓ પર બ્રાઉની પોઈન્ટ મેળવી શકે છે.

2014 સુધીમાં, શિંદે થાણે અને પાલઘર જિલ્લાઓમાં ગણતરી કરવા માટે એક બળ બની ગયા હતા, જેમાં સામૂહિક રીતે 24 વિધાનસભા મતવિસ્તારો છે. ડિસેમ્બર 2014માં ઉદ્ધવ ઠાકરેએ દેવેન્દ્ર ફડણવીસની આગેવાની હેઠળની ભાજપ સરકારમાં જોડાવાનું નક્કી કર્યા પછી તેમના નસીબમાં મોટો વળાંક આવ્યો. શિંદેને જાહેર બાંધકામ (જાહેર ઉપક્રમો) મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા. આ વિભાગ મેટ્રો, હાઈવે, ફ્લાયઓવર અને બ્રિજ જેવા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનું ધ્યાન રાખે છે. તેમના વતન નાગપુર અને મુંબઈ વચ્ચે સુપર એક્સપ્રેસ વે બનાવવાનો ફડણવીસનો નિર્ણય શિંદે માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થયો.

ભૂતકાળમાં, શિંદેએ સાબિત કર્યું છે કે તેઓ એક ઉત્તમ વાટાઘાટકાર છે. ઉદ્ધવ ઠાકરેએ નાગપુર-મુંબઈ સમૃદ્ધિ મહામાર્ગ સામે તેમનો સખત વિરોધ વ્યક્ત કર્યો હતો અને દલીલ કરી હતી કે તે ખેડૂતો માટે વિનાશક હશે કારણ કે રસ્તાના નિર્માણ માટે તેમની ફળદ્રુપ ખેતીની જમીનો સંપાદિત કરવાની જરૂર છે. ઠાકરેને પ્રોજેક્ટની તરફેણમાં મનાવવા માટે ફડણવીસે શિંદેની મદદ લીધી. યુક્તિ કામ કરી ગઈ. શિંદે માત્ર ઠાકરેનું હૃદય બદલવામાં સફળ થયા જ નહીં પરંતુ તેમને જાહેરાત પણ કરાવી કે આ એક્સપ્રેસ વે ગેમ ચેન્જર હશે. ઓનલાઈન મોડ દ્વારા ખેડૂતોના ખાતામાં વળતરની રકમ તાત્કાલિક ટ્રાન્સફર કરવાના શિંદેના ભારથી ખેડૂતોના વિરોધને પણ તોડી પાડવામાં આવ્યો હતો. તે એક્સપ્રેસવેના નિર્માણની શરૂઆત હતી અને ફડણવીસ અને શિંદે વચ્ચે ગાઢ મિત્રતાનો પુલ પણ હતો.

શિંદેએ કેરળ પૂર દરમિયાન 2018માં તેમની આપત્તિ વ્યવસ્થાપન કૌશલ્યનું પ્રદર્શન પણ કર્યું હતું. તેઓ સ્વેચ્છાએ પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં દવાઓ અને પ્રાથમિક સારવારના સાધનો સાથે પહોંચ્યા. એક પખવાડિયા પછી મુંબઈ પરત ફર્યા પછી, તેમણે પાર્ટીની અંદર એક મેડિકલ સર્વિસ સેલ 'બાલાસાહેબ ઠાકરે શિવસેના વૈદ્યકી મદત કક્ષ' શરૂ કર્યો. કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન આ મેડિકલ સેલએ હજારો લોકો માટે તારણહારની ભૂમિકા ભજવી હતી. શિંદેની ટીમ ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં જરૂરિયાતમંદોને દવાઓ અને હોસ્પિટલના પથારીઓ સાથે મદદ કરવામાં સરકારી તંત્ર કરતાં વધુ ઝડપી અને ઝડપી હતી. આ મેડિકલ સેલ તમામ 36 જિલ્લામાં સક્રિય છે.

જ્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરે હિલચાલ પરના પ્રતિબંધોને પગલે તેમના ઘરે સીમિત હતા, ત્યારે શિંદે એવા કેટલાક પ્રધાનોમાં હતા જેઓ નિયમિતપણે હોસ્પિટલોની મુલાકાત લેતા હતા અને આરોગ્ય સુવિધાઓ વધારવા સંબંધિત મુદ્દાઓનું નિરાકરણ કરતા હતા. તેણે બે વર્ષમાં સારા સમરિટનની પ્રતિષ્ઠા મેળવી. જે તેમની ઇમેજ બનાવવામાં તેમજ થાણેની બહાર તેમનું રાજકીય નેટવર્ક પહોળું કરવામાં મદદરૂપ થયું છે. સ્પષ્ટપણે, દરેક હવામાનના માણસ તરીકેની તેમની પ્રતિષ્ઠા તેમને નજીકના ભવિષ્યમાં તેમની સ્વીકાર્યતા વધારવામાં મદદ કરશે.